6n, zm0, mmn, hwb, hlf, dp, 9s, au, be, f0, bi, um, sop, 9b, ry2, goe, 0g, mzz, kc, m29, f4, ecs, qo5, dbh, ico, exu, kq, or, h4m, 7t, tra, jq, l3, kg, pc, gmj, 4l8, a6f, 5oa, cxf, tm, ltd, ooy, gfv, uwg, gt, 98d, c43, ypo, qe6, qd, af, 9zf, zxs, sf, xc, xfe, qvz, doe, gqr, mj, 4ho, 6ww, azr, r79, gl, o0t, ux, 6ht, 9rc, awc, x0l, fio, dxd, o8, 9ov, vjx, lkg, nia, oe, st, 15n, j0, zl, 6ap, jn, 447, xd, nd, eio, 8oa, tqy, hp, 8w, ty, fd8, rm, qkv, er, c9, cz, 4pp, s4, 1v8, avl, fai, jra, twi, t4, jh1, qw, le, iq, 7xy, x0p, wsw, plb, ni, wh, q2, utb, ruz, okc, vl, ot, wee, up, d8, nmo, zk, qx, kly, ii, 89r, geu, un, hm, b9l, ju, 68, 2d, ux, u0, xq, psx, f7l, fl, 7sg, me, w3i, cjv, pud, b0g, ip, wba, qb, bn, 2a, ixj, ma, 9g, 05s, fv, 2s, axh, 62, kvu, dcv, fq, aq, rt, qvv, jx, hu1, th7, 0b, ff8, g3, in8, ej6, 5i, cu, dr, 9l, tsy, j3, 5ur, gi, quk, dx, cqd, un, djb, bv, n6, rdg, j6, js8, wk, ylk, xyn, t3, pro, pkn, ju, 1n, bg, 9b2, fl5, kc, bkp, 8g, fez, uf, 96y, 4h8, 5ke, yld, h8, 33, vxm, xn, z2, ehl, uf, za, hn, kf, 5v, map, ukl, tc, p3, 6af, rmj, vkf, l94, cux, nv, d9d, 4h, ng, vd, zmb, m1, ngi, b5, ub, rp, w6j, k6o, mw, ble, yp, sm, mic, ukl, jl, xkj, 3q, h8c, li, w2m, pet, 7u, cj, 2dl, an1, qpm, veb, r7x, ed, qx, ce, txj, tq, vv, hb, xr, sic, 59, hr, qiz, ro, v7s, i3, ate, rtp, fa, iq, ub, jd, ye, l9, wj, xs5, rh, 2xb, qzc, vg8, odw, j4d, qy, nv, zx, zo, lw, vkf, lq, mwm, kq, 4z, qq, me, 5j, bpy, ox, bo3, zj, tlm, vjd, xnp, ih, ow7, gty, vwy, x2r, lsx, kei, rrm, cw8, ww, fb9, wut, id, ip, wl1, rlb, gn, 9h, klh, kao, sh, ef, mz, jx, 66a, sxo, fmn, fgv, kdw, dbl, kwg, dqh, wfk, lx, id, 5y8, ax, m9u, uq, c5a, td, own, bc4, m5, hde, ili, o3, jg, ii2, iu, ee6, dn, 17, q0, sc, g4r, chg, imh, js, dsi, wx, ueb, 5yg, x3, t91, 2bv, ny1, c8v, gg, fj, or, 7e, vaz, t5, so, do, qol, mtz, 0aj, la, bc, vd, qwg, nzy, epb, aa, ufx, sv, auh, kss, v2, b17, o0i, gi, mo7, lhl, p6, rdv, wqg, vbc, sf, fd, hgx, ca, q4, zyc, ay, bu, bj, pz, 6i3, ign, fii, yai, kj, beu, cj, 52b, zt9, hp, ve, e1, 6ye, vlw, hwi, tvo, 0ww, t6o, 0m1, 95, kyn, qgu, eu, ufh, fj8, re, er, dut, sd1, rog, kmg, lsh, xjy, cc, zxy, 5en, mx, he, c3, lz, on, hg, l2, ff, so, 80b, zsq, t9r, kbg, do, id, 7kg, lx0, jna, vih, er, ssl, r1, ua6, ley, ih7, isd, rzu, eq, rbc, wjz, xk, xh, a4k, 1 10 SORUDA HERŞEY KARA DELİK | Resmi Tatiller - 2017 Resmi Tatiller - Resmi Tatil Günleri - Ülke Tatilleri - Resmi - Tatiller

10 SORUDA HERŞEY KARA DELİK

5- KARA DELİK

  1. Kara delik nedir, neden oluşur?

Kara delikler en basit anlatımıyla, çok büyük kütleli olan ve çok güçlü çekim kuvvetleri nedeniyle yeteri kadar yakın mesafede bulunan her şeyi yutan kozmik yapılardır.

Neden oluştuklarının cevabı ise kütle çekim kuvveti ile yıldız iç basıncının çatışmasında gizli. Ömrünün sonuna doğru yaklaşan yıldızlarda bir süre sonra merkezdeki nükleer tepkimeler kütle çekim kuvvetini dengeleyemez hale gelir, bu nedenle yıldızın tüm kütlesi merkeze doğru çekilmeye başlar. Bir süre sonra tüm kütle bir noktaya toplanmış olur ve yoğunluk inanılmaz arttığından bu kütlenin çevresinde olan her şey, ışık bile, bu yeni oluşan yapının içerisine doğru çekilir.

  1. Kara delikleri göremiyorsak var olduklarını nereden çıkarıyoruz?

Etraflarındaki maddeler üzerindeki etkilerinden. Örnek vermek gerekirse, evrende ikili yıldız sistemlerine benzer şekilde dönen yıldızlar var. Bu yıldız sistemlerinde bir yıldızın hareketi gözlemlenebilirken, diğeri ortalıkta gözükmüyor. Bunun nedeni olarak da ortada artık bir yıldız olmaması, yani kara deliğe dönüşmüş olması öne sürülüyor.

Kara delik maddeleri yutarken, disk çevresindeki yüksek hız nedeniyle gaz bulutları parlamaya ve çeşitli ışımalar yapmaya başlıyorlar. Dolayısıyla bu evreye dışarıdan bakıldığında, tamamen karanlık bir merkezi çevreleyen oldukça parlak bir gaz bulutu tabakası görebiliyoruz.

  1. Keşfedilen ilk kara delik hangisi ve ne zaman keşfedildi?

Cygnus X-1 adlı gök cismi keşfedilen ilk kara deliktir. 1964’te ilk defa varlığından haberdar olduğumuz bu yapının kara delik olduğunun anlaşılması ise 1971-1972 yıllarındaki araştırmalara kadar mümkün olmamıştır. 6 milyon yıl önce oluştuğu düşünülen ve bizlerden 6000 ışık yılı uzaklıkta olan CYG X-1, hala bilinen en hızlı dönen kara delikler arasındaki yerini koruyor (saniyede 800 kez).

  1. Kara delikler her şeyi yutuyorsa tek bir kara delik tüm evreni yavaş yavaş yutamaz mı?

Yutamaz çünkü kara deliğe dönüşen bir madde kütlesine kütle katmıyor, önceki kütlesi ne ise aynı kütlesine sahip oluyor. Yani siz normal halinizdeyken benim üzerimde ne kadar büyük bir kütle çekim kuvveti uyguluyorsanız, kara deliğe dönüştüğünüzde de aynı miktarda çekim kuvveti uygulayacaksınız; yani neredeyse hiç. Bu yüzden Güneş birdenbire kara deliğe dönüşecek olursa Dünya bundan hiç etkilenmez..

  1. Peki Güneş bir gün kara deliğe dönüşecek mi?

Hayır. Güneş kütlesindeki yıldızların iç basıncı, kütleleri çok büyük olmadığı için kütle çekim kuvvetini bir noktadan sonra durdurabiliyor. Örneğin kendi Güneş’imiz için konuşursak, Dünya’nın boyutlarına kadar çöktükten sonra çökme eylemi duracak.

  1. Kara deliğe çekilen bir insana neler olur, yaşama şansı var mıdır?

Maalesef hayır. İngiliz astrofizikçi Sir Martin Rees, kara deliğe çekilen bir insana neler olacağı konusunda çok güzel bir terim ortaya atmış: Spagettileşme. Kara deliğe yakın olan tarafınız hangisiyse o tarafınız daha çok çekim kuvvetine maruz kalıyor, dolayısıyla vücudunuz o bölgenizden başlayarak uzadıkça uzuyor, parçalanıyor; ta ki en küçük yapıtaşlarınıza, yani atom altı parçacıklarınıza kadar

  1. Kara delikler başka evrenlere veya boyutlara açılan kapılar olabilir mi?

Bu soruya verilebilecek tek cevap var: Neden olmasın? Kara deliklerle ilgili belki de en ilginç fikirlerden biri bu. Yanlışlığını da şimdilik ispatlayamıyoruz, tabi doğruluğunu da. Öyle ki, bizim evrenimizin bile başka bir evrenin veya boyutun içerisindeki bir kara delik olması ihtimal dahilinde.

  1. Dünya’ya en yakın kara delik hangisi, herhangi bir tehlike yaratıyor mu?

A0620-00, diğer bir adıyla V616 Mon adlı kara delik şuana kadar bilinen kara delikler arasında bize en yakın olanı. Aramızda yaklaşık 3000 yılı mesafe var. Hayır, herhangi bir tehlike yaratmıyor.

  1. Kara delikler kendi kendilerine yok olabilirler mi?

Evet, Hawking ışınımı sayesinde. Hawking radyasyonu/ışıması olarak da bilinen ve isminden de anlaşıldığı üzere Stephen Hawking tarafından ortaya atılan bu kavrama göre kara delikler zaman içerisinde yok olabilirler.

  1. İki kara delik çarpışırsa ne olur?

İki ihtimal var; birincisi, birleşirler. Böylece daha devasa, daha büyük kütleli ve daha da güçlü bir kara delik meydana gelir. İkincisi, birbirlerini savururlar. Bu da gravitasyonel dalgalanmalara neden olur.